CANIAD SOLOMON

Y Caniad Cyntaf

1:1 Cân y caniadau, eiddo Solomon.
1:2 Cusana fi â chusanau dy wefusau, oherwydd y mae dy gariad yn well na gwin,
1:3 ac arogl dy bersawr yn hyfryd, a'th enw fel persawr wedi ei wasgaru; dyna pam y mae merched yn dy garu.
1:4 Tyn fi ar dy ôl, gad inni redeg gyda'n gilydd; cymer fi i'th ystafell, O frenin. Gad inni lawenhau ac ymhyfrydu ynot, a chanmol dy gariad yn fwy na gwin; mor briodol yw iddynt dy garu!
1:5 O ferched Jerwsalem, er fy mod yn dywyll fy lliw fel pebyll Cedar neu lenni pebyll Solomon, yr wyf yn brydferth.
1:6 Peidiwch â rhythu arnaf am fy mod yn dywyll fy lliw, oherwydd i'r haul fy llosgi. Bu meibion fy mam yn gas wrthyf, a gwneud imi wylio'r gwinllannoedd; ond ni wyliais fy ngwinllan fy hun.
1:7 Fy nghariad, dywed wrthyf ymhle'r wyt yn bugeilio'r praidd, ac yn gwneud iddynt orffwys ganol dydd. Pam y byddaf fel un yn crwydro wrth ymyl praidd dy gyfeillion?
1:8 O ti, y decaf o ferched, os nad wyt yn gwybod, yna dilyn lwybrau'r defaid, a bugeilia dy fynnod gerllaw pebyll y bugeiliaid.
1:9 F'anwylyd, yr wyf yn dy gyffelybu i feirch cerbydau Pharo.
1:10 Mor brydferth yw dy ruddiau rhwng y plethi, a'th wddf gan emau.
1:11 Fe wnawn iti gadwynau aur gydag addurniadau arian.
1:12 Pan yw'r brenin ar ei wely, y mae fy nard yn gwasgaru arogl.
1:13 Y mae fy nghariad fel clwstwr o fyrr yn gorffwys rhwng fy mronnau.
1:14 Y mae fy nghariad fel tusw o flodau henna o winllannoedd En-gedi.
1:15 O mor brydferth wyt, f'anwylyd, O mor brydferth, a'th lygaid fel colomennod!
1:16 Mor brydferth wyt, fy nghariad, O mor ddymunol! Y mae ein gwely wedi ei orchuddio â dail.
1:17 Y cedrwydd yw trawstiau ein tŷ a'r ffynidwydd yw ei ddistiau.
2:1 Yr wyf fel rhosyn Saron, fel lili'r dyffrynnoedd.
2:2 Ie, lili ymhlith drain yw f'anwylyd ymysg merched.
2:3 Fel pren afalau ymhlith prennau'r goedwig yw fy nghariad ymysg y bechgyn. Yr oeddwn wrth fy modd yn eistedd yn ei gysgod, ac yr oedd ei ffrwyth yn felys i'm genau.
2:4 Cymerodd fi i'r gwindy, gyda baner ei gariad drosof.
2:5 Rhoddodd imi rawnwin i'w bwyta, a'm hadfywio ag afalau, oherwydd yr oeddwn yn glaf o gariad.
2:6 Yr oedd ei fraich chwith dan fy mhen, a'i fraich dde yn fy nghofleidio.
2:7 Ferched Jerwsalem, yr wyf yn ymbil arnoch yn enw iyrchod ac ewigod y maes. Peidiwch â deffro na tharfu fy nghariad nes y bydd yn barod.

Yr Ail Ganiad

2:8 Ust! dyma fy nghariad, dyma ef yn dod; y mae'n neidio ar y mynyddoedd, ac yn llamu ar y bryniau.
2:9 Y mae fy nghariad fel gafrewig, neu hydd ifanc; dyna ef yn sefyll y tu allan i'r mur, yn edrych trwy'r ffenestri, ac yn syllu rhwng y dellt.
2:10 Y mae fy nghariad yn galw arnaf ac yn dweud wrthyf, "Cod yn awr, f'anwylyd, a thyrd, fy mhrydferth;
2:11 oherwydd edrych, aeth y gaeaf heibio, ciliodd y glaw a darfu;
2:12 y mae'r blodau'n ymddangos yn y meysydd, daeth yn amser i'r adar ganu, ac fe glywir cân y durtur yn ein gwlad;
2:13 y mae'r ffigysbren yn llawn ffigys ir, a blodau'r gwinwydd yn gwasgaru aroglau peraidd. Cod yn awr, f'anwylyd, a thyrd, fy mhrydferth."
2:14 Fy ngholomen, sydd yn encilion y graig, yng nghysgod y clogwyni, gad imi weld dy wyneb, a chlywed dy lais, oherwydd y mae dy lais yn swynol, a'th wyneb yn brydferth.
2:15 Daliwch inni'r llwynogod, y llwynogod bychain, sy'n difetha'r gwinllannoedd pan yw'r blodau ar y gwinwydd.
2:16 Y mae fy nghariad yn eiddo i mi, a minnau'n eiddo iddo ef; y mae'n bugeilio'i braidd ymysg y lilïau.
2:17 Cyn i awel y dydd godi, ac i'r cysgodion ddiflannu, tro ataf, fy nghariad, a bydd yn debyg i afrewig neu hydd ifanc ar y mynyddoedd ysgythrog.
3:1 Bob nos ar fy ngwely ceisiais fy nghariad; fe'i ceisiais, ond heb ei gael.
3:2 Mi godais, a mynd o amgylch y dref, trwy'r heolydd a'r strydoedd; chwiliais am fy nghariad; chwilio, ond heb ei gael.
3:3 Daeth y gwylwyr i'm cyfarfod, wrth iddynt fynd o amgylch y dref, a gofynnais, "A welsoch chwi fy nghariad?"
3:4 Ymhen ychydig wedi imi eu gadael, fe gefais fy nghariad; gafaelais ynddo, a gwrthod ei ollwng nes ei ddwyn i dŷ fy mam, i ystafell yr un a esgorodd arnaf.
3:5 Ferched Jerwsalem, yr wyf yn ymbil arnoch yn enw iyrchod ac ewigod y maes. Peidiwch â deffro na tharfu f'anwylyd nes y bydd hi'n dymuno.

Y Trydydd Caniad

3:6 Beth yw hyn sy'n dod o'r anialwch, fel colofn o fwg yn llawn arogl o fyrr a thus, ac o bowdrau marsiandïwr?
3:7 Dyma gerbyd Solomon; o'i gylch y mae trigain o ddynion cryfion, y rhai cryfaf yn Israel,
3:8 pob un yn cario cleddyf, ac wedi ei hyfforddi i ryfela, pob un â'i gleddyf ar ei glun, yn barod ar gyfer dychryn yn y nos.
3:9 Gwnaeth y Brenin Solomon iddo'i hun gadair gludo o goed Lebanon,
3:10 gyda'i pholion o arian, ei chefn o aur, ei sedd o borffor, a'r tu mewn iddi yn lledr o waith merched Jerwsalem.
3:11 Dewch allan, ferched Seion, edrychwch ar y Brenin Solomon yn gwisgo'r goron a roddodd ei fam iddo ar ddydd ei briodas, y dydd pan oedd yn llawen.
4:1 Mor brydferth wyt, f'anwylyd, mor brydferth wyt! Y tu ôl i'th orchudd y mae dy lygaid fel colomennod, a'th wallt fel diadell o eifr yn dod i lawr o Fynydd Gilead.
4:2 Y mae dy ddannedd fel diadell o ddefaid wedi eu cneifio yn dod i fyny o'r olchfa, y cwbl ohonynt yn efeilliaid, heb un yn amddifad.
4:3 Y mae dy wefusau fel edau ysgarlad, a'th enau yn hyfryd; y tu ôl i'th orchudd y mae dy arlais fel darn o bomgranad.
4:4 Y mae dy wddf fel tŵr Dafydd, wedi ei adeiladu, rhes ar res, a mil o estylch yn crogi arno, y cwbl ohonynt yn darianau rhyfelwyr.
4:5 Y mae dy ddwy fron fel dwy elain, gefeilliaid ewig yn pori ymysg y lilïau.
4:6 Cyn i awel y dydd godi, ac i'r cysgodion ddiflannu, fe af i'r mynydd myrr, ac i fryn y thus.
4:7 Yr wyt i gyd yn brydferth, f'anwylyd; nid oes yr un brycheuyn arnat.
4:8 O briodferch, tyrd gyda mi o Lebanon, tyrd gyda mi o Lebanon; tyrd i lawr o gopa Amana, ac o ben Senir a Hermon, o ffeuau'r llewod a mynyddoedd y llewpardiaid.
4:9 Fy chwaer a'm priodferch, yr wyt wedi ennill fy nghalon, wedi ennill fy nghalon ag un edrychiad, ag un gem o'r gadwyn am dy wddf.
4:10 Mor hyfryd yw dy gariad, fy chwaer a'm priodferch! Y mae dy gariad yn well na gwin, ac arogl dy bersawr yn hyfrytach na'r holl berlysiau.
4:11 O briodferch, y mae dy wefusau'n diferu diliau mêl, y mae mêl a llaeth dan dy dafod, ac y mae arogl dy ddillad fel arogl Lebanon.
4:12 Gardd wedi ei chau i mewn yw fy chwaer a'm priodferch, gardd wedi ei chau i mewn, ffynnon wedi ei selio.
4:13 Y mae dy blanhigion yn berllan o bomgranadau, yn llawn o'r ffrwythau gorau, henna a nard,
4:14 nard a saffrwn, calamis a sinamon, hefyd yr holl goed thus, myrr ac aloes a'r holl berlysiau gorau.
4:15 Y mae'r ffynnon yn yr ardd yn ffynnon o ddyfroedd byw yn ffrydio o Lebanon.
4:16 Deffro, O wynt y gogledd, a thyrd, O wynt y de; chwyth ar fy ngardd i wasgaru ei phersawr. Doed fy nghariad i'w ardd, a bwyta ei ffrwyth gorau.
5:1 Yr wyf wedi dod i'm gardd, fy chwaer a'm priodferch; cesglais fy myrr a'm perlysiau, a bwyta fy niliau a'm mêl, ac yfed fy ngwin a'm llaeth. Gyfeillion, bwytewch ac yfwch, nes meddwi ar gariad.

Y Pedwerydd Caniad

5:2 Yr oeddwn yn cysgu, ond â'm calon yn effro. Ust! Y mae fy nghariad yn curo: "Agor imi, fy chwaer, f'anwylyd, fy ngholomen, yr un berffaith yn fy ngolwg, oherwydd y mae fy ngwallt yn diferu o wlith, a'm barf o ddefnynnau'r nos."
5:3 Ond yr wyf wedi diosg fy mantell; a oes raid imi ei gwisgo eto? Yr wyf wedi golchi fy nhraed; a oes raid imi eu maeddu eto?
5:4 Pan roes fy nghariad ei law ar y glicied, yr oeddwn wedi fy nghynhyrfu trwof.
5:5 Codais i agor i'm cariad, ac yr oedd fy nwylo'n diferu o fyrr, a'r myrr o'm bysedd yn llifo ar ddolennau'r clo.
5:6 Pan agorais i'm cariad, yr oedd wedi cilio a mynd ymaith, ac yr oeddwn yn drist am ei fod wedi mynd; chwiliais amdano, ond heb ei gael; gelwais arno, ond nid oedd yn ateb.
5:7 Daeth y gwylwyr i'm cyfarfod, wrth iddynt fynd o amgylch y dref, a rhoesant gurfa imi a'm niweidio; bu i'r rhai oedd yn gwylio'r mur ddwyn fy mantell oddi arnaf.
5:8 Ferched Jerwsalem, yr wyf yn ymbil arnoch. Os dewch o hyd i'm cariad, dywedwch wrtho fy mod yn glaf o gariad.
5:9 A yw dy gariad di yn well nag eraill, O ti, y decaf o ferched? A yw dy gariad di yn well nag eraill, i beri iti ymbil fel hyn arnom?
5:10 Y mae fy nghariad yn deg a gwridog, yn sefyll allan ymysg deng mil.
5:11 Y mae ei ben fel aur coeth, a'i wallt yn gyrliog, yn ddu fel y frân.
5:12 Y mae ei lygaid fel colomennod wrth ffrydiau dŵr, wedi eu golchi â llaeth, a'u gosod yn briodol yn eu lle.
5:13 Y mae ei ruddiau fel gwely perlysiau yn gwasgaru persawr; y mae ei wefusau fel lilïau yn diferu o fyrr rhedegog.
5:14 Y mae ei ddwylo fel dysglau aur yn llawn gemau; y mae ei gorff fel gwaith ifori wedi ei orchuddio â saffir.
5:15 Y mae ei goesau fel colofnau o farmor, wedi eu gosod ar sylfaen o aur, a'i ymddangosiad fel Lebanon, mor urddasol â'r cedrwydd.
5:16 Y mae ei wefusau yn felys; y mae popeth ynddo'n ddymunol. Un fel hyn yw fy nghariad, un fel hyn yw fy nghyfaill, O ferched Jerwsalem.
6:1 O ti, y decaf o ferched, ple'r aeth dy gariad? Pa ffordd yr aeth dy gariad, inni chwilio amdano gyda thi?
6:2 Fe aeth fy nghariad i lawr i'w ardd, i'r gwelyau perlysiau, i ofalu am y gerddi, ac i gasglu'r lilïau.
6:3 Yr wyf fi'n eiddo fy nghariad, ac yntau'n eiddof finnau; y mae'n bugeilio ymysg y lilïau.

Y Pumed Caniad

6:4 Yr wyt yn brydferth fel Tirsa, f'anwylyd, yn hardd fel Jerwsalem, mor urddasol â llu banerog.
6:5 Tro dy lygaid oddi wrthyf, y maent yn fy nghyffroi; y mae dy wallt fel diadell o eifr yn dod i lawr o Fynydd Gilead.
6:6 Y mae dy ddannedd fel diadell o ddefaid yn dod i fyny o'r olchfa, y cwbl ohonynt yn efeilliaid, heb un yn amddifad.
6:7 Y tu ôl i'th orchudd y mae dy arlais fel darn o bomgranad.
6:8 Er bod trigain o freninesau a phedwar ugain o ordderchwragedd, a llancesau na ellir eu rhifo,
6:9 y mae fy ngholomen, yr un berffaith, ar ei phen ei hun, unig blentyn ei mam, y lanaf yng ngolwg yr un a esgorodd arni. Gwelodd y merched hi a'i galw'n ddedwydd, ac y mae breninesau a gordderchwragedd yn ei chlodfori.
6:10 Pwy yw hon sy'n ymddangos fel y wawr, yn brydferth fel y lloer, yn ddisglair fel yr haul, yn urddasol fel llu banerog?
6:11 Euthum i lawr i'w ardd gnau i edrych ar ffrwythau'r dyffryn, a gweld a oedd y winwydden yn blaguro, a blodau ar y pomgranadau.
6:12 Ni wyddwn y cawn fy rhoi yng ngherbydau perthnasau'r tywysog.
6:13 Tyrd yn ôl, tyrd yn ôl, Sulames! Tyrd yn ôl, tyrd yn ôl, gad inni dy weld. O fel yr hoffwch edrych ar y Sulames yn dawnsio rhwng y rhengoedd!
7:1 Mor brydferth yw dy draed mewn sandalau, O ferch y tywysog! Y mae dy gluniau lluniaidd fel gemau o waith crefftwr medrus.
7:2 Y mae dy fogail fel ffiol gron nad yw byth yn brin o win cymysg; y mae dy fol fel pentwr o wenith wedi ei amgylchynu gan lilïau.
7:3 Y mae dy ddwy fron fel dwy elain, gefeilliaid ewig.
7:4 Y mae dy wddf fel tŵr ifori, a'th lygaid fel y llynnoedd yn Hesbon, ger mynedfa Bath-rabbim; y mae dy drwyn fel tŵr Lebanon, sy'n edrych i gyfeiriad Damascus.
7:5 Y mae dy ben yn ymddangos fel Carmel a gwallt dy ben fel porffor, a brenin wedi ei garcharu yn y plethi.
7:6 Mor brydferth, mor hardd wyt, fy anwylyd, y fwyaf dymunol.
7:7 Y mae dy gorff fel palmwydden, a'th fronnau fel clwstwr o'i ffrwythau.
7:8 Dywedais, "Dringaf y balmwydden, a gafael yn ei brigau." Bydded dy fronnau fel clwstwr o rawnwin, ac arogl dy anadl fel afalau,
7:9 a'th wefusau fel y gwin gorau yn llifo'n esmwyth mewn cariad, ac yn llithro rhwng gwefusau a dannedd.
7:10 Yr wyf fi'n eiddo i'm cariad, ac yntau'n fy chwennych.
7:11 Tyrd, fy nghariad, gad inni fynd allan i'r maes, a threulio'r nos ymysg y llwyni henna.
7:12 Gad inni fynd yn fore i'r gwinllannoedd, i edrych a yw'r winwydden yn blaguro, a'i blodau yn agor, a'r pomgranadau yn blodeuo; yno fe ddangosaf fy nghariad tuag atat.
7:13 Y mae'r mandragorau yn gwasgar eu harogl; o gwmpas ein drws ceir yr holl ffrwythau gorau, ffrwythau newydd a hen a gedwais i ti, fy nghariad.
8:1 O na fyddit yn frawd i mi, wedi dy fagu ar fronnau fy mam! Yna pan welwn di yn y stryd byddwn yn dy gusanu, ac ni fyddai neb yn fy nirmygu.
8:2 Byddwn yn dy arwain a'th ddwyn i dŷ fy mam a'm hyfforddodd, a rhoi gwin llysiau yn ddiod iti, sudd fy mhomgranadau.
8:3 Yna byddai ei fraich chwith o dan fy mhen, a'i fraich dde yn fy nghofleidio.
8:4 Ferched Jerwsalem, yr wyf yn ymbil arnoch. Peidiwch â deffro na tharfu fy nghariad nes y bydd yn barod.

Y Chweched Caniad

8:5 Pwy yw hon sy'n dod i fyny o'r anialwch, yn pwyso ar ei chariad? Deffroais di dan y pren afalau, lle bu dy fam mewn gwewyr gyda thi, lle bu'r un a esgorodd arnat mewn gwewyr.
8:6 Gosod fi fel sêl ar dy galon, fel sêl ar dy fraich; oherwydd y mae cariad mor gryf â marwolaeth, a nwyd mor greulon â'r bedd; y mae'n llosgi fel ffaglau tanllyd, fel fflam angerddol.
8:7 Ni all dyfroedd lawer ddiffodd cariad, ac ni all afonydd ei foddi. Pe byddai rhywun yn cynnig holl gyfoeth ei dŷ am gariad, byddai hynny yn cael ei ddirmygu'n llwyr.
8:8 Y mae gennym chwaer fach sydd heb fagu bronnau. Beth a wnawn i'n chwaer pan ofynnir amdani?
8:9 Os mur yw hi, byddwn yn adeiladu caer arian arno; os drws, byddwn yn ei gau ag astell gedrwydd.
8:10 Mur wyf fi, a'm bronnau fel tyrau; yn ei olwg ef yr wyf fel un yn rhoi boddhad.
8:11 Yr oedd gan Solomon winllan yn Baal-hamon; pan osododd ei winllan yng ngofal gwylwyr, yr oedd pob un i roi mil o ddarnau arian am ei ffrwyth.
8:12 Ond y mae fy ngwinllan i yn eiddo i mi fy hun; fe gei di, Solomon, y mil o ddarnau arian, a chaiff y rhai sy'n gwylio'i ffrwyth ddau gant.
8:13 Ti sy'n eistedd yn yr ardd, a chyfeillion yn gwrando ar dy lais, gad i mi dy glywed.
8:14 Brysia allan, fy nghariad, a bydd yn debyg i afrewig, neu'r hydd ifanc ar fynyddoedd y perlysiau.